POLSKIE WWW   ŚWIATOWE WWW
Układ okresowy Powłoki Obliczenia Definicje Linki do tematu
 
 
  Elektrochemia
Chemia ogólna
 
 

POWRÓT

   
 

Szereg napięciowy metali

Spis treści rozdziału - tutaj kliknij


Szereg napięciowy metali /


Szereg napięciowy metali


Rys.8 Aktywność cynku i miedzi

Stwierdzono, ze kawałek metalu, włożony do roztworu zawierającego jony innego metalu, może rozpuszczać się, powodując wydzielanie tego drugiego metalu z roztworu. Tak więc blaszka cynkowa umieszczona w roztworze soli miedziowej powoduje odkładanie się warstwy metalicznej miedzi w miarę, jak cynk przechodzi do roztworu. Odwrotnie, blaszka miedziana umieszczona w roztworze soli cynkowej nie powoduje wydzielania się metalicznego cynku.
W pierwszym przypadku mamy do czynienia z reakcją utleniania i redukcji w czasie której cynk przechodzi do roztworu a miedź wytrąca się w postaci osadu, którym jest metaliczna miedź. W tym przypadku możemy napisać, że cynk posiada zdolność redukowania jonów miedzi Cu2+ zgodnie z równaniem.

Zn(s) + Cu2+(aq) --> Zn2+(aq) + Cu(s)

Podobne doświadczenia możemy przeprowadzić z innymi metali i roztworami ich soli. W każdym przypadku stwierdzimy, że metale różnią się zdolnością redukowania jonów innych metali. Okazało się, że właściwości redukujące pierwiastków pozostają w ścisłym związku z wartością potencjału standardowego elektrody co wykorzystano w opracowaniu tabeli, którą nazwano szeregiem napięciowym metali (tabela 1).

Tablica 1

Szereg napięciowy metali

Elektroda

Reakcja elektrodowa

Potencjał standardowy Eo
/V/

Li/Li+

Li <=> Li+ + e-

- 3,05

K/K+

K <=> K+ + e-

- 2,93

Ca/Ca2+

Ca <=> Ca2+ + 2e-

- 2,84

Na, Na+

Na <=> Na+ + e-

- 2,71

Mg/Mg2+

Mg <=> Mg2+ + 2e-

- 2,37

Al/Al3+

Al <=> Al3+ + 3e-

- 1,66

H2O/H2, OH-

2H2O + 2e- <=> H2 + 2OH-

- 0,83
-0,42 przy pH =7

Zn/Zn2+

Zn <=> Zn2+ + 2e-

- 0,76

Cr/Cr3+

Cr <=> Cr3+ + 3e-

- 0,71

Fe/Fe2+

Fe <=> Fe2+ + 2e-

- 0,44

Cd/Cd2+

Cd <=> Cd2+ + 2e-

- 0,43

Co/Co2+

Co <=> Co2+ + 2e-

- 0,25

Ni/Ni2+

Ni <=> Ni2+ + 2e-

- 0,24

Sn/Sn2+

Sn <=> Sn2+ + 2e-

- 0,14

Pb/Pb2+

Pb <=> Pb2+ + 2e-

- 0,13

O2/HO2-, OH-

O2 + H2O + 2e- <=> HO2- + OH-

- 0,08

H2/H+

H2 <=> 2H+ + 2e-

- 0,00
z definicji

Cu/Cu2+

Cu2+ + 2e- <=> Cu

+ 0,345

O2/OH-

O2 + 2H2O + 4e- <=> 4OH-

+ 0,40
+0,82 przy pH = 7

Hg/Hg2+

Hg2+ + 2e- <=> Hg

+ 0,854

Ag/Ag+

Ag+ + e- <=> Ag

+ 0,800

O2, H+/H2O

O2 + 4H+ + 4e- <=> 2H2O

+ 0,1,23
+0,82 przy pH = 7

Au/Au+

Au+ + e- <=> Au

+ 1,420

Przedstawiona tabela ma swoje praktyczne znaczenie. A mianowicie wartość potencjału standardowego jest miarą zdolności utleniająco-redukujących pary utleniacz-reduktor. Znak i wartość potencjału standardowego określają zdolności redukujące cząstek. Z dodatniego znaku Eo(Cu2+/Cu), +0,34 V, wynika, że warunkach standardowych w ogniwie z elektrodą wodorową miedź jest katodą, czyli miejscem redukcji. To oznacza, że w warunkach standardowych miedź jest redukowana przez gazowy wodór:

Cu2+aq + H2(g) --> Cu(s) + 2H+(aq)

Przeciwnie natomiast ujemny znak Eo(Zn2+aq/Zn), - 0,76 V, wskazuje, że w warunkach standardowych w ogniwie z elektrodą wodorową cynk jest anodą, miejscem utleniania. Oznacza to, że warunkach standardowych cynk redukuje jony wodorowe do gazowego wodoru:

Zn(s) + 2H+(aq) --> Zn2+aq + H2(g)

Znając położenie pierwiastka w szeregu napięciowym można przewidzieć, który z nich jest bardziej aktywny chemicznie, a tym samym przewidywac kierunek reakcji samorzutnych, tzn. które;

  • mogą wypierać wodór z rozcieńczonych roztworów kwasów,
  • są odporne na działanie rozcieńczonych roztworów kwasów,
  • mogą wypierać srebro z rozcieńczonego AgNO3
  • itp.

Na przykład w ogniwie (-)Me(s)|Mez+||H+(aq)|H2(g)|Pt(+) wodór może być wypierany z rozcieńczonych kwasów przez metale o potencjałach standardowych niższych niż potencjał standardowy elektrody wodorowej. Metalami tymi są; K, Ca, Na, Zn, itd. W czasie pracy tak zbudowanego ogniwa na lewym półogniwie będzie przebiegał proces utlenienia metalu Me, natomiast na prawym - proces redukcji kationów H+. Wypadkowa reakcja zachodząca w ogniwie ma przebieg następujący.

Me(s) + z H+(aq) --> Mez+ + z/2 H2(g)

Z drugiej strony wiemy, ze metale o dodatnich potencjałach standardowych nie mogą redukować jonów wodorowych i wydzielać gazowego wodoru z rozcieńczonego roztworu kwasu. Na przykład Cu i metale szlachetne, Ag, Pt i Au, nie zostają utlenione przez jony wodorowe.

Na podstawie potencjałów normalnych elektrod można określić znaki elektrod i obliczyć wartość SEM ogniwa. Na podstawie potencjałów normalnych (tabela 1) łatwo jest przewidzieć, że w ogniwie zbudowanym z elektrod miedzianej i cynkowej, zanurzonych w roztworach swych dwuwartościowych jonów o jednakowych stężeniach molowych, elektrodą dodatnią jest elektroda miedziana, a elektrodą ujemną - elektroda cynkowa. Normalna SEM tego ogniwa wyniesie.

DEo = 0,345 V - (-0,763) = 1,108 V

SEM ogniwa zbudowanego z dwóch metali jest tym większa im dalej od siebie są one położone w szeregu napięciowym.


POWRÓT

DALEJ


Pojęcia i prawa/ Reakcje chemiczne/ Budowa atomu/ Powłoki elektronowe/ Układ okresowy/ Wpływ budowy/ Wiązania chemiczne/ Energetyka/ Roztwory/ Elektrolity/ Procesy "Redox"/ Elektrochemia/ Nieorganiczna/ Organiczna/ Chemia w przemysle/
Spis treści serwisu - liceum/ Kontakt z autorem strony/

ă Copyright - "CHEMIA OGÓLNA - 2002 - 2006"