Sód i potas

Sód i potas - reakcja z wodą

Badanie właściwości sodu i potasu

Sód i potas zaliczane są do pierwiastków najbardziej czynnych chemicznie. Ze względu na reaktywnośc metale te trzeba przechowywać pod warstwą nafty, izolując je od tlenu i wody.

Doświadczenie 4.1 Wyjmij szczypcami kawałek sodu i potasu ze słoika i połóż na bibule umieszczonej na szklanej płytce. Określ ich barwę. Ostrożnie przetnij nożem kawałek sodu i potasu. Obserwuj jak zmienia się w miejscu przecięcia powierzchnia metali. Zastanów się, jaka może być przyczyna zmian na powierzchni metali.
Zmiany na powierzchni metali powstały w wyniku reakcji chemicznej pomiędzy czystymi metalami a tlenem i wilgocią znajdującą się w powietrzu.

Doświadczenie 4.2 Uwaga ! Doświadczenie wykonuj ostrożnie w okularach ochronnych.
Odkrojone kawalki sodu i potasu wrzucamy do dwóch różnych zlewek z wodą i fenoloftaleiną. Obserwuj przebieg reakcji chemicznej i zmianę zabarwienia wody.
Sód i potas bardzo gwałtownie reagują z wodą. Przebieg reakcji chemicznej wskazuje, że reakcja z potasem ma przebieg bardziej gwałtowny. W obu przypadkach woda zmienia zabarwienie z bezbarwnego na malinowy, co wskazuje na charakter zasadowy otrzymanego roztworu.

Chlorowce: chlor, brom, jod

Porównanie właściwości; chloru, bromu i jodu

Chlorowce to pierwiastki 17 grupy układu okresowego. Fluor i chlor są gazami, brom jest brunatną cieczą, jod jest krystalicznym, brunatnym (czarnym) ciałem stałym, łatwo sublimuje, przechodząc w fioletowe pary. W stanie wolnym tworzą cząsteczki dwuatomowe. Wszystkie rozpuszczają się w wodzie, w wyniku czego powstaje woda chlorowa, woda bromowa i jodowa.
Badanie rozpuszczalności
Doświadczenie 4.3 Do probówek zawierających po 2 ml wody chlorowej, bromowej i jodowej dodaj po 1 ml cykloheksanu a następnie wymieszaj. Co obserwujesz?
Warstwy wody ulegą odbarwieniu a warstwa cykloheksanu zabarwia się; od jodu na kolor fioletowy, od bromu na brązowy i od chloru na zielonkawy.

Reakcje z AgNO₃

Reakcje z Pb(NO₃)₂

Reakcje chemiczne chlorowców

Doświadczenie 4.4. Do trzech próbowek wlewamy roztwór azotanu srebra (AgNO₃). Następnie do pierwszej probówki (1) wkraplamy roztwór jodku potasu, do drugiej (2) chlorek potasu a do trzeciej (3) bromek potasu. Co obserwujesz?
W każej z probówek wytrąca się biały osad, który opada na dno probówek. Po pewnym czasie wytrącony w każdej z probówek osad ciemnieje pod wpływem działania światła.

Doświadczenie 4.5. Do trzech próbowek wlewamy roztwór azotanu ołowiu(II) (Pb(NO₃)₂). Następnie do pierwszej (1) probówki wkraplamy roztwór chlorek potasu, do drugiej (2) jodek potasu a do trzeciej (3) bromek potasu. Co obserwujesz?
W każdej z probówek wytrąca się osad, odpowiednio; w pierwszej probówce (1) biały osad PbCl₂, w drugiej żółty osad PbI₂ oraz w trzeciej biały osad PbBr₂.

Wnioski

Pierwiastki 17 grupy wykazują podobieństwo pod względem właściwości chemicznych. Przykładem są reakcje chemiczne z azotanem srebra i azotanem ołowiu(II). W czasie reakcji chemiczych chlor, brom i jod wytrącają trudno rozpuszczalne osady ze srebrem i ołowiem. Charakterystyczną cechą osadów chlorowców ze srebrem jest światłoczułość.