Reakcje etanolu

Właściwości alkoholi

Doświadczenie 13.1 Uwaga! Substancja palna
Zestaw aparaturę zgodnie z rysunkiem. Do probówki (1) wprowadz ostrożnie mały, wielkości ryżu, osuszony kawałek sodu. Zapal wydzielający sie z probówki gaz
Do probówki (2) wprowadz ostrożnie 3 ml etanolu, około 2 ml kwasu siarkowego(VI) i około 1 g chlorku sodu. Przygotowaną mieszaninę ostrożnie ogrzewaj i zapal wydzielający sie z kapilary gaz. Co obserwujesz?
W probówce (1) etanol reaguje z sodem z wydzieleniem wodoru zgodnie z równaniem.

Reakcja estryfikacji

Reakcje alkoholi

Doświadczenie 13.2 Uwaga! Substancja palna
Zestaw aparature zgodnie z rysunkiem. Do probówki wlej okoła 2 ml etanolu, około 2 ml kwasu octowego i 0,5 ml stężonego kwasu siarkowego. Do mieszaniny dodaj szczyptę bezwodnego siarczanu(VI) miedzi(II). W następnej kolejności pogrzewamy wodę w zlewce. Co obserwujemy i jaki zapach wyczuwamy?
Bezbarwny roztwór mieszaniny staje się niebieski a z rurki wydobywa się przyjemny zapach. W probówce zachodzi reakcja estryfikacj.

Kolor niebieski świadczy o tym, że w probówce pojawiła się woda, która w połączeniu z bezwodnym siarczanem(VI) miedzi(II) daje sól uwodnioną, która ma niebieski kolor.

Etanol i fenol - porównanie

Porównanie właściwości fenoli i alkoholi

Doświadczenie 13.3 Uwaga! Etanol jest substancją palną. Fenol jest silną trucizną
Zestaw aparature zgodnie z rysunkiem. Do zlewki (1) wlewamy roztwór alkoholu etylowego a do zlewki (2) wlewamy wodę destylowaną do której wrzucamy parę kryształów fenolu i mieszamy. Papierkiem wskaznikowym sprawdzamy odczyn przygotowanych roztworów. Co obserwujesz?
Do zlewki (1) i (2) dodajemy kropę fenoloftaleiny i obserwujemy zabarwienie roztworu. Następnie do każdej zlewki kroplami, mieszając dodajemy roztwór NaOH i obserwujemy zminę zabarwienia. Co obserwujesz?
1. Roztwór etanolu jest obojętny a roztwór fenolu ma charakter kwasowy.
2. Wprowadzenie do roztworu etanolu minimalnej ilości roztworu NaOH zabarwia roztwór na kolor malinowy. W roztworze fenolu zmiana zabarwienia następuje po wprowadzeniu większej ilości roztworu NaOH. Zachodzi reakcja zobojętnienia.

C₆H₅OH + NaOH --> C₆H₅ONa + H₂O

Benzen i fenol

Prównanie właściwości benzenu i fenolu

Doświadczenie 13.4 Uwaga! Benzen jest substancją palną. Fenol jest silną trucizną
Do probówki (1) wlewamy około 1 ml benzenu a do probówki (2) około 1 ml wodnego roztworu fenolu. Do każdej wlewamy po około 2 ml wody bromowej i mieszamy bagietką. Do wylotu każdej z probówek zbliżamy zwilzony wodą papierek uniwersalny. Co obserwujesz?
Benzen nie odbarwia wody bromowej i nie zabarwia paierku wskaznikowego. Roztwór fenolu odbarwia wodę bromową. Papierek uniwersalny zabarwia sie na różowo. W roztworze z fenolem zachodzi reakcja chemiczna.

Próba Tollensa

Wykrywanie grupy aldehydowej

Doświadczenie 13.5 Do czystej probówki wlewamy ok 5 ml rozcieńczonego azotanu(V) srebra(I), a następnie kroplami ciągle mieszając wodę amoniakalną. Wodę amoniakalną dodajemy tak długo aż wytrącający się początkowo osad ulegnie rozpuszczeniu. Do tak przygotowanego roztworu wkraplamy roztwór formaliny a samą probówke umieszczamy w zlewce z gorącą wodą. Co obserwujemy?
Powstający w pierwszym momencie dodawania wody amoniakalnej osad to nierozpuszczalny wodorotlenek srebra(I) (AgOH). Ulega on następnia rozkładowi do Ag₂O. Z chwilą dodania do roztworu roztworu formaliny, na ściankach probówki wytrąca sie metaliczne srebro nadając charakterystyczny połysk.

Próba Trommera

Wykrywanie grupy aldehydowej

Doświadczenie 13.6 Do czystej probówki wlewamy ok 5 ml rozcieńczonego siarczanu(VI) miedzi(II), a następnie kroplami ciągle mieszając wodny roztwór NaOH. Roztwór NaOH dodajemy tak długo aż wytrąci się niebieski osad. Do tak przygotowanego roztworu wkraplamy roztwór formaliny a samą probówke z zawartością ogrzewamy nad płomieniem palnika. Co obserwujemy?
Powstający niebieski osad jest wodorotlenkiem miedzi(II). W wyniku działania formaliny (HCHO) wytrąca się ceglastoczerwony osad tlenku miedzi(I).